Czyli o tym, że grozi nam scenariusz czechosłowacki.
Referendum, które odbyło się 4 czerwca 2033 zaskoczyło wszystkich: zarówno zwolenników jak i przeciwników tej formy decydowania o przyszłości Polski. Niemal 70% frekwencja ( referendum akcesyjne do UE 2003 58% ) dowiodła, że obywatele są żywotnie zainteresowani ostatecznym rozwiązaniem fundamentalnych kwestii ideowych. Odpowiedzi na pytania referendalne:
- Czy jesteś za przystąpieniem do Stanów Zjednoczonych Europy
- Czy jesteś za przystąpieniem do Rzeczpospolitej Wielu Narodów
pokryły się z mapą preferencji politycznych znaną od dziesięcioleci i nie zaskoczyły analityków. Realizując dyrektywę wynikającą z referendum sejm XIII kadencji na ostatnim posiedzeniu w Warszawie w dniu 23 listopada przegłosował ostatnie w historii Rzeczpospolitej Polskiej akty prawne to jest:
- Ustawę konstytucyjną o podziale majątku państwowego na obszary administracyjne Zachód i Wschód.
- Ustawę konstytucyjną o treści pełnomocnictwa dla Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej występującego jako strona w umowie stowarzyszeniowej obszaru Zachód ze Stanami Zjednoczonymi Europy oraz umowie stowarzyszeniowej obszaru Wschód z Rzeczpospolitą Wielu Narodów.
- Ustawę konstytucyjną o zaniku Rzeczpospolitej Polskiej.
Zgodnie z przyjętym już wcześniej harmonogramem działań, Rzeczpospolita Polska zakończyła swoje istnienie 31 grudnia 2033. 1 stycznia 2034, flagi Marchii Wschodniej i Województwa Zachodniego zostały uroczyście wciągnięte na maszty przed Senatem Karolińskim w Berlinie i Radą Konfederacyjną w Mińsku.
O ile, nie wypracowano jeszcze jednolitej wykładni przyczyn które doprowadziły do tej niezwykle dojrzałej decyzji obywateli dawnej Rzeczpospolitej Polskiej, poniższy artykuł stara się rzucić pewne światło ma ówczesne motywy wyborcze oraz ich kontekst geopolityczny.
Choć Akt Wielkiej Mitozy ( AWM ) stanowi nadal przedmiot wielu gorących sporów i dyskusji, badacze pozostają zgodni, że pra przyczyną rozwiązania RP była wojna rosyjsko ukraińska (2022) oraz jej następstwa. Co ciekawe, większość autorów wskazuje na remilitaryzację Niemiec jako najważniejszy choć pośredni rezultat konfliktu na Ukrainie, przy czym autorzy nie są już równie zgodni w analizie przyczyn które stały się fundamentem niemiecko ukraińskiej współpracy wojskowej. Zdaniem jednych, powrót do militaryzmu siłą rzeczy wymusił nawiązania do tradycji pruskich w tym w szczególności w zakresie zasobów kadrowych. Armia Fryderyka Wielkiego, do której etosu postanowiła się odwołać nowa Eurowehra, nie składała się wyłącznie z żołnierzy posługujących się językiem niemieckim ( stanowili niewiele ponad połowę ) i w dużej mierze opierała się o polsko języcznych rekrutach ( około 20% ) a także żołnierzach najemnych. Wielkim wyznawcą tej właśnie koncepcji okazał się generał porucznik Alexander Sollfrank autor koncepcji „Passiver Gegenstoß” (pasywnego zwrotu zaczepnego) sformułowanego w jego obronionej w roku 2024 pracy doktorskiej pod tytułem „Czy rosyjski atak na kraje bałtyckie może się powieść?” jako dowódca odpowiedzialny za tworzenie Eurowehr postanowił skorzystać w pełni z doświadczeń pozyskanych podczas kampanii wojennej na Ukrainie dotyczących zdaniem badaczy nie tylko eksploatacji sprzętu ale również wysoko wartościowych informacji zwrotnych z pola walki pozyskiwanych od żołnierzy ukraińskich. Nie bez znaczenia były również rezultaty badań przeprowadzonych przez pion kadrowy bundeswehr zgodnie z którymi żołnierze ukraińscy w szczególności pochodzący z jednostek elitarnych ( np. 3 Brygady Szturmowej, dawny batalion Azow czy 5 Brygady Szturmowej, dawny batalion Prawy Sektor ) doskonale rozumieją ideowe podstawy komeradenschaft a także wzorcowo postrzegają zadania cywilizacyjne który podjęcie może być konieczne w przypadku ponownego wybuchu walk na terytoriach wschodnich.
Zdaniem innej grupy badaczy, masowe pozyskiwanie ukraińskich rekrutów z doświadczeniem bojowym w posługiwaniu się niemieckim sprzętem wojskowym podyktowane był wyłącznie chęcią przyspieszenia budowy najsilniejszej armii konwencjonalnej w Europie a jednocześnie ograniczenia negatywnych skutków społecznych związanych z wymuszoną porozumieniem pokojowym redukcją etatów ukraińskiego personelu wojskowego. Ową argumentację wspiera na pewno, powstanie i działalność ZukunftsBrücke (2026/2030), funduszu przysposobienia powołanego z części zamrożonych aktywów rosyjskich którego celem było wsparcie procesu adaptacyjnego dla ukraińskich weteranów. Ówczesny pion kadrowy Bundeswehr ( lata 2026/2027 ) uznał, iż zatrudnienie weteranów na etatach wojskowych stanowi najbardziej efektywne wykorzystanie środków a także pozwala na progresywną socjalizację ukraińskich wojskowych w ramach demokratycznych procedur stanowiących fundament Bundeswehry a przede wszystkim Eurowehry.
Faktem pozostaje, że dzięki synergicznemu wykorzystaniu europejskich środków na finansowanie zbrojeń oraz systemów pozyskiwania weteranów w chwili powołania do życia Eurowehr ( 1 stycznia 2030 i równoczesnego przekazania Niemcom zwierzchnictwa nad NATO) osiągnięto stan 25 dywizji a stan docelowy ( 30 dywizji ) osiągnięto zaledwie dwa lata później.
Zdaniem politologów większe lub co najmniej równorzędne znaczenie z militaryzacją miały cele geopolityczne które postawiły sobie władze w Berlinie. Ustawą z dnia 12 grudnia 2025, Bundestag uzależnił zgodę na ponowne nabywanie rosyjskich węglowodorów oraz zwrot znacjonalizowanych aktywów rosyjskich w przemyśle i przesyle od demilitaryzacji okręgu kaliningradzkiego oraz Białorusi. Równolegle, rząd federalny ogłosił plany zakupów surowcowych oraz inwestycji modernizacyjnych, które przekazał władzom Federacji Rosyjskiej. Choć w chwili podjęcia cytowanej wyżej uchwały traktowano ją jako nieco nieroztropną a przede wszystkim jednostronną manifestację na forum międzynarodowym kolejne miesiące przyniosły powołanie pierwszych zespołów roboczych Niemcy Rosja które w krótkim czasie na tyle zmonopolizowały relacje z Rosją iż po wyborach prezydenckich 2027, dołączyła się do tych prac Republika Francuska.
W kategoriach geopolitycznych przełomowe znaczenie dla architektury bezpieczeństwa na wschodzie UE miało jednak hasło honkongizacji Okręgu Kaliningradzkiego zaanonsowane na forum międzynarodowym przez Aleksandra Łukaszenkę. Projekt lansowany jako opcja win win dla obu stron konfliktu zdobył duże uznanie w kręgach opozycji demokratycznej w Rosji i nie tylko. Powyższa inicjatywa prezydenta Białorusi miała związek z przyjęciem jego kraju do unii celnej UE z dniem 1 stycznia 2027. Mimo sprzeciwu części krajów członkowskich, komisja objęła 0 stawką celną również wyroby które były jedynie „częściowo przetworzone” na terytorium Białorusi przy czym zaniechano czytelnego wskazania jasnych kryteriów takiej oceny. Zdaniem wielu ekonomistów było to słabo zakamuflowane przyzwolenie na bezcłowy import towarów z Chin. Zdaniem analityków wojskowych owa szczodrość zapewniła aktywną przychylność Pekinu nie tylko dla projektu honkongizacji OK ale również dla projektu rozmieszczenia Korpusu Umacniania Pokoju i Demokracji zarówno na obszarze OK jak i na terytorium Białorusi. Należy przy tym wspomnieć, że na skutek problemów budżetowych państw członków UE, główny kontyngent KUPiD wystawiła Bundeswehra. Podkreślano jednakże, że wielkie znacznie dla efektywnej operatywności tych sił miało zapewnienie wyśmienitej komunikacji z rosyjskojęzyczną ludnością miejscową dzięki dużemu nasyceniu pułków weteranami z Ukrainy.
W niemal powszechnej opinii rozmieszczenie KUPiD a także obustronne zniesienie obowiązku wizowego ( UE Białoruś 1 lipca 2027 ) a także ( UE Wolne Królewieckie Terytorium Ekonomiczne 1 listopada 2027 ) stanowiło istotny katalizator przemian gospodarczych a pośrednio wpłynęło znaczący skok osadnictwa na terenie WKTE ( dawniej Okręg Kaliningradzki ) głównie za sprawą migracji osób o wysokiej przydatności zawodowej z innych obszarów Federacji Rosyjskiej. Unia Europejska, wzorując się na wcześniejszych doświadczeniach tureckich zdecydowała się również na uruchomienie „Instrumentu Pomocy dla Uchodźców” dzięki czemu władze Białorusi podjęły szeroko zakrojone wysiłki ograniczające a następnie likwidujące w całości przenikanie migrantów przez granicę z Polską.
Dzięki szeregowi podjętych działań a także na fali koniunktury wywołanej zakończeniem wojny i procesami odbudowy, Europa północno wschodnia weszła w nowy okres prosperity oraz integracji. Mimo mechanizmów hamulcowych umieszczonych przez Moskwę w statucie Królewieckiego Terytorium, w latach 2028 – 2030 dokonała się głęboka reorientacja lokalnych sił politycznych które poszukiwały nowej formuły politycznej dla pierwotnie samorządowego przedsięwzięcia. Owe poszukiwania zbiegły się ukraińskimi wysiłkami do określenia nowego modelu geopolitycznego powojennego państwa. Ekipa Prezydenta Załużnego postanowiła odkurzyć poglądy Jurija Łypy uważanego za pierwszego geopolityka Ukrainy. Poglądy Łypy znane jako „doktryna czarnomorska” zakładały budowę bloku geopolitycznego z Rumunią i Bułgarią a jedocześnie obejmowały bliską współpracę z Białorusią do poziomu federacji włącznie. Projekt Łypy stanowił punkt wyjścia dla teorii Stefana Rudnickiego obejmujące planami federacyjnymi również terytoria Litwy, Łotwy i Estonii.
Stare i nowe idee zyskały nowy polityczny wymiar dzięki powołaniu Ołeksija Arestywycza na wysokiego przedstawiciela UE na terytorium dawnego Okręgu Kaliningradzkiego oraz Białorusi. Polityk, który znalazł się w opozycji do prezydenta Żełenskiego, nawiązał doskonałe relacje z prezydentem Załużnym a wcześniejsze doświadczenia zebrane w roli przewodniczącego delegacji ukraińskiej w ramach porozumień Mińsk I oraz Mińsk II pozwoliła Arestowyczowi na animowanie nowatorskich idei geopolitycznych. Nie bez znaczenia był tu fakt, iż ów znany nacjonalista ukraiński posługiwał się wyłącznie językiem rosyjskim i chętnie ujawniał swoje pochodzenie polsko rosyjskie. Już w roku 2030 zawiązano regionalne porozumienie wzorowane na Zollverein(1834) regulujące zasady podatkowo celne na obszarze OK, Białorusi, Ukrainy Zachodniej a także Litwy, Łotwy i Estonii. Pośrednio wpłynęło to na zasadniczą zmianę statusu osób rosyjsko języcznych ( szczególnie na Łotwie ) ponieważ jednym z języków urzędowym przyjętym dla nowej organizacji stał się język rosyjski.
Mimo niemal powszechnej atmosfery resetu, wybory w Polsce(jesien2027) nie tylko nie przyniosły wyraźnego rozstrzygnięcia na korzyść rządzącej Koalicji Obywatelskiej, ale przyniosły głębokie rozwarstwienie parlamentarne dzięki udanemu debiutowi ruchu społecznego „Powiedz NIE!” którego głównym ( i w zasadzie jedynym hasłem ) był sprzeciw wobec wiodących sił politycznych. Klincz parlamentarny doprowadził do rozwiązania sejmu latem 2028 i kolejnych wyborów które nie przyniosły jednak istotnej zmiany sytuacji. Jesienią 2028 Polska przeszła krótkotrwały lecz ostry kryzys finansowy będący bezpośrednim rezultatem całkowitego paraliżu systemu sądownictwa. Brak wiarygodności konstytucyjnej wyroków doprowadził do zawieszenia globalnych umów reasekuracji ubezpieczeń przynosząc falę wyprzedaży polskich aktywów. Sytuacje uratował rząd techniczny powołany wiosną 2029 roku przy czym wymagało to zużycia większości zasobów złota które NBP akumulował od ponad dekady. Poważnym obciążeniem dla budżetu Polski był również ambitny plan dozbrojenia armii z lat 2022 2026 tym bardziej, że nowo formowane i dozbrajane jednostki cierpiały na ostre problemy etatowe. W tej sytuacji sejm RP przyjął nowelę ustawy o Siłach Zbrojnych zezwalając na powołanie korpusu oficerów, podoficerów i żołnierzy ukraińskich w ramach Sił Zbrojnych RP. Powyższe było wynikiem konieczności adaptacji do nowych procedur NATO wdrażanych przez niemieckie dowództwo tej organizacji. Pierwszym związkiem taktycznym który osiągnął pełną gotowość bojową w nowej fomule był 16 korpus Zmechanizowany utworzony na bazie 16 pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej ale wiosną 2030 roku przy okazji ćwiczeń Wschód 30, nowy sztandar otrzymał również 18 korpus Zmechanizowany a jego patronem został Iwan Wyhowski. Polsko ukraiński charakter obu jednostek podkreślono powołaniem weteranów z Ukrainy na stanowiska zastępców dowódców obu korpusów.
Niepokoje społeczne które rozlały się po niemal całym terytorium RP przyjęły ostrą formę zwłaszcza na obszarze polski wschodniej gdzie między majem a czerwcem 2031 wprowadzono stan wyjątkowy a komponenty obu korpusów armijnych włączyły się w zadania policji oraz administracji terenowej. Przyczyną niepokojów było całkowite zniesienie systemu unijnych dopłat dla rolnictwa a także nowe regacje dotyczące skupu zboża oraz nasion wprowadzone przez Komisję Europejską.
Cytowani w europejskich mediach przedstawiciele partii „Powiedz NIE!” dowodzili, że władze polskie nie są w stanie samodzielnie rozwiązać podstawowych problemów społecznych a ich jurysdykcję powinna przejąć bezpośrednio Unia Europejska. Skrajnie odmienne stanowisko prezentował ruch Radykalna Odnowa Narodowa jednoczący pod swoją flagą wszystkie formacje których nie zagospodarował PIS, PN i KO. Działacze RON manifestacyjne podkreślali ideową bliskość do partii „Teraz my” zorganizowanej na Ukrainie przez Andrija Biłeckiego, twórcę Batalionu Azow a następnie dowódcę 3 Korpusu Azov. Partia Biłeckiego, korzystała z silnego wsparcia USA i po zakończeniu ostrej fazy konfliktu zbrojnego traktowana była przez Waszyngton jako główna formacja wspierająca rząd premiera Załużnego. Zdaniem posłów Radykalnej Odnowy Narodowej jedyną opcją rozwojową dla Polski byłaby federalizacja z Ukrainą oraz przyjęcie podobnego do lansowanego w Kijowie pomysłu nacjonalizacji przedsiębiorstw należących do oligarchów oraz usunięcie post unijnych regulacji dławiących rozwój polskiego rolnictwa i przemysłu przetwórczego.
Ostatnim akordem zmian w Europie wschodniej stała się głęboka przemiana ustroju Unii Europejskiej. Niemieckie zdecydowane stanowisko w trakcie negocjacji z Rosją pozwoliło na określenie nowych ram dla architektury bezpieczeństwa w Europie oraz wykazało wiodącą rolę Niemiec w twardym jądrze UE. Powyższe wywołało kilkuletnią dyskusję na temat przyszłości UE zapoczątkowaną zwołaniem Konwentu Europejskiego. Wiosną 2027 doszło do przełomowego spotkania Alice Weidel i Marie Le Pen w Metzu na którym narodził się ruch Charlemagne, odwołujący się do wspólnej frankońskiej tradycji obu narodów. Komentatorzy polityczni podkreślali, że fundamentem tego epokowego zbliżenia była gotowość obydwu stronnictw politycznych do ustabilizowania relacji z Federacją Rosyjską przy jednoczesnej rozbudowie sprawnego mechanizmu odstraszania w zakresie sił konwencjonalnych ( Niemcy ) i nuklearnych ( Francja ).
Latem 2032 roku opracowano ostateczną treść Traktatu Konstytucyjnego Europy Federalnej i uchwalono go po burzliwych debatach jesienią tego samego roku. Proces ratyfikacji miał się rozpocząć od 1 stycznia 2033 i potrwać przez 12 miesięcy . Dla państw członkowskich które nie przystąpią do nowej formuły pozostawiono wprawdzie możliwość funkcjonowania roli krajów satelickich niemniej jednak mimo burzliwych dyskusji na ratyfikację zdecydowały się nawet Węgry i Słowacja. Jako jedyna, na inną, mieszaną drogę zdecydowała się Polska.
Bezpośrednią przyczyną przyjęcia tego rozwiązania były nie tylko kwestie ideologiczne ale również atrakcyjność budującej się na nowo Europy Wschodniej. Ograniczanie narzucone Ukrainie traktatem pokojowym z Rosją w postaci zakazu przystąpienia do NATO oraz Unii Europejskiej wytworzyły pewną próżnię którą pierwotnie zamierzano zastąpić powołaniem Wschodniej Unii Europejskiej. Uznano jednak, że nie jest to wzorzec który wpisuje się odpowiednio czytelnie we wschodnio europejskie geopolityczne. Znacznie bardziej odpowiadało im wskrzeszenie bytu politycznego który przez stulecia oddzielał barbarzyński wschód od Europy łacińskiej. Koncepcja Rzeczpospolitej Obojga narodów wymagała jednak adaptacji do nowych realiów które sformułowano ostatecznie na posiedzeniu erekcyjnym Rady Rzeczpospolitej w Lublinie 1 lipca 2029 w rocznicę 460lecia zawarcia Unii polsko litewskiej.
Powyższe doprowadziło do poważnego rozłamu polskich środowisk politycznych które poza formacjami „Powiedz Nie!” i RON nie były w stanie wypracować jasnej wykładni dla swoich sympatyków politycznych. Wewnętrznym starciom ideowym towarzyszyła jawne i niejawne zabiegi polityczne państw ościennych niejednokrotnie wzajemnie sprzeczne. Elementem wewnętrznego chaosu stały się powstające jeden po drugim „obszary autonomiczne” które jawnie odrzucały władzę rządu w Warszawie. Okazało się jednocześnie, że przejawy owych buntów administracyjnych mają zupełnie inną charakterystykę we zachodniej i we wschodniej Polsce gdzie stacjonowały duże komponenty sił zbrojnych. Głęboki kryzys polityczny zakończyła lansowana przez media idea podziału kraju która mimo pierwszych sprzeciwów szybko uzyskała szerokie poparcie społeczne. Istotnym katalizatorem poparcia był kryzys na rynku kredytów hipotecznych wywołany uznaniem za nieważne wszystkich rozwodów i postępowań spadkowych z lat 2027-2032. Powyższe kontrastowało aż nad to wyraźnie z nowym ustrojem sądowniczym który miał obowiązywać od roku 1934 w Stanach Zjednoczonych Europy a opartym w całości o AI do poziomu sądów pierwszej instancji. Porządek i sprawczość będąca domeną państw ościennych przekonała obywateli RP aby w miast kolejnych nieudanych reform oprzeć się na sprawdzonych rozwiązaniach.
Tak, powyższy tekst zawiera wiele uproszczeń ale chodziło mi raczej o przedstawienie pewnego scenariusza który bynajmniej nie jest nieprawdopodobny. Dokonałem rzecz jasna wielu uproszczeń ale zajmę się nimi w kolejnych publikacjach. W pierwszej kolejności „honkongizacją” Okręgu Kaliningradzkiego która ma spore szanse na realizację w takiej czy innej formie.https://www.cfg.cam.ac.uk/research/europe/future-of-ukraine/ https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/11/19/america-wants-german-nato-commander/